صور الصفحة
PDF
النشر الإلكتروني

consentanea tam lingua quam mente instruxerit. Eorum scilicet existentiæ a populari superstitione, qua

verisimile est ipfum fuisse imbutum, tunc temporis passim credebatur. Itaque in eo ipfo peccare dicitur noftras, quo præcipue reliquos omnes adeo vicit, ut cum ei stimuli quasi furoris poetici admoventur, illi vel effutire

præ

noftro videantur, vel, ut nihil pejus dicam, philofophari. Quid, quod per figuratam istam, et tanquam involutam paulum fcribendi rationem, oratio numerosa immane quantum, ubi par est, a foluta discrepat? neque enim tam noscitur vera poesis aut metri quolibet genere, aut pedum numero, quam animi robore et nervis, poeticis coloribus, dictionis flofculis, et universa ornamentorum fupellectili. Atque hic, Academici, nequeo quin ab ipso Aristotele, aliisque, et in verba eorum jurante Addisono aliqua ex parte diffentiam ; ob eandem enim causam et Aristoteles metrum Iambicum antiquæ tragediæ, et Addisonus versus rhythmorum eodem fono definentium expertes nostræ statuit convenire, quod scilicet utroque modo ad quotidianam loquelam propius acceditur. Tullius etiam Iambos animadvertit in fabulis propter fimilitudinem veritatis adhiberi. Hujusmodi quippe versus, inquit Aristoteles, communi fæpe colloquio edimus imprudentes. At vereor ne ista frigidiffimis ingeniis desideratum præbeant perfugium ; tanquam “ sermoni propiora” omnia, non modo toleranda fint in dramate, verum etiam laude donanda.

Aptos

T 3

Aptos certe colloquio Iambos fatemur, sed colloquio poetico : aliud est enim numerose loqui, aliud poetice ; illud aliquando fortuitum eft, hoc semper meditatum ; “ Metrici quidem pedes, inquit

Quinetilianus, adeo reperiuntur in oratione

(rhetoricam intelligit) ut in ea frequenter non « fentientibus nobis omnium generum excidant “ versus. Et contra nihil est profa fcriptum quod « non redigi possit in quædam versiculorum genera." Sed in quales, quæso, versiculos ? Nimirum ardoris, impetus, vis vividæ expertes. At ista sunt vere poetica, ad quæ nunquam commune colloquium, rarius ipsa oratoria facultas assurgit. Fateor equidem omnia in dramate ita debere ad naturam quadrare, ut et actio semper sit probabilis; difpofitio partium verisimilis ; peripetiæ, quæ vocantur, faciles et expeditæ; personæ aut veræ, aut fictæ veris similes; ipsa demum mentis sensa, et imagines singulæ semper ex naturæ penu petitæ ; atqui per hæc omnia abunde puto licet dramatica locutio omni poetices ornatu vestiatur. Atque ita revera se res habet ; qnid ? enim, et veterum et recentiorum dramaticorum qui maxime claruerunt, eloquii nitore, et verborum fulmine, et imaginum copia, cæterifque a populari et ufitata loquendi ratione quam maxime alienis, nonne scripta haud ita pridem invenimus refertiffima ?

Non

Non fum interea nescius falutandi, valedicendi, aliasque quas operæ non est pretium persequi, formulas fæpius non poffe nisi verbis usitatioribus exprimi : (ut omittam simpliciores illas, de quibus supra, orationes) sed quid istæ ad fummam tragediæ et primarium dramatis negotium? Rectius igitur, atque ad naturam ac dignitatem dramatis accommodatius Aristotelem arbitror in eadem fere pagina metrum Iambicum appellare tragediæ, et granditati ejus aptiffimum ; quæ “ ex parvis (ficut verba

Aristotelis Goulstonus interpretatur) profecta ini“ tiis, fabellis, et locutione ridicula tandem ali

quando ad plenam integramque majestatem per“ venerat. Antiquitus enim (eodem monente) et

satyrica erat, et faltatorica dramatica poesis quæ « in tetrametris versabatur.” Itaque cum alias, tum etiam, dignitatis causa dictionis mutationes fubiit tragedia.

Quid quod ifta de Iambis velut maxime fermoni quotidiano accommodatis

pugnare

videntur cum iis quæ de poetica elocutione præcepit, quam ita vult effe perspicuam ut ab humili tamen prorsus abstineatur.—Sed quid ipse de hac re fentiam, Academici, paucis accipite. Ob eam igitur causam veteres Iambos in dramate adhibuiffe censeo, tum quod ii ad Anapæstos, reliquaque metri genera quibus utebatur chorus, melius accommodarentur, tum quod iidem effent propter faltum quendam et motum, uti Cicero notavit, in iis cothurnato fermoni T 4.

magis

..

magis idonei quam musicus ifte et semper idem (ut ita dicam) Hexametrorum tenor, quo, utcunque epicæ apto narrationi, verendum esset ne audientium in Theatro aures fatigarentur. Interea et hos et illos constat, quod ad perspicuitatem, ad translationes, imagines, reliquumque poetices ornatum easdem admittere elocutionis regulas, et tanto semper plus apud omnes esse in honore, quanto minus quid vulgare fonant, et quotidianum. Sed et Horatium adeamus de Iambis :

Archilocum proprio rabies armavit lambo

Quid ? num verbis rixosis et trivialibus armavit?

Hunc focci cepere pedem, grandesque cothurni ;

Animadvertite, Academici, claram istam inter tragædiam et comædiam distinctionem : sed pergit

,

Alternis aptum sermonibus, et populares Vincentem ftrepitus, et natum rebus agendis.

Nonne igitur alternus effe pofsit sermo, et rebus agendis natus, nisi et vulgaris sit? Quid ? nonne vincit populares strepitus sermo tragicus elegantia, gravitate, fplendore, reliquisque omnibus, quibus maxima poetica ab oratione foluta distinguitur ? Horatius igitur et in hoc loco, et in plerisque forsan

omnibus

omnibus, optimus est sui interpres. - Eadem autem fere argumentandi ratio competit et versibus apud recentiores diverso sono terminatis, et rhythmis eodem desinentibus ; ex quibus fi quis folum poemata componi putet, fimiliter facit ac fi ex merissonis muficam dixerit constare. Et profecto rhythmos istos conftat, pulchri quadam fpecie, nonnunquam poffe tenuiet jejuno ingenio esse adjumento, copioso tamen et pleno potius officere. Ii certe qui inter nostros præcipue eminuerunt cum nihil parvi, aut humili modo scripsere, ex istis semet veluti impedimentis expediverunt: Shakesperium nomino et Miltonum ; alterum dramatis, alterum epopeia recentioris principem. Ex quo id effici cogique poffit, egregios hosce poetas adeo non liberis quasi carminibus usos effe, quo dictionem referrent prosaicam et communem, ut hoc pacto ab ea ambo quam maxime cernimus distare.Quod fi fieri nullo modo poteft ut finguli quique et universi vel in dramate, vel in quovis alio poemate, loci eo aut fplendoris, aut fublimitatis, aut elegantiæ perveniant, ut metro veluti exuti, et ad nudam orationem revocati, a vocabulis fententiisque abhorreant publicis et consuetis (quod certe, exempli gratia, vel ex istis apparet, quas citavimus aliquando, fimplicioribus ac patheticis descriptionibus) illud tamen in genere ob allatas causas liberiori tribuam scriptioni, ut cum minore vis poeticæ imminutione, atque exhalatione, quam quæ rhythmis coercetur, istiusmodi ferat quasi nu

merorum

« السابقةمتابعة »