صور الصفحة
PDF

fidie preoccupatus Pompeium Romanum imperatorem in palatio suo decapitari fecit , ignotum tanti facinoris. Iterum nuncios suos per `castra et civitates, in quibus Romanorum principes sedem eorum posuerant*, [misit*], ipsos similiter gravissimis pénis et tormentis interficere iussit. Caput siquidem Ponpeii et virorum mobilium capita per legatos suos Iulio Cesari direxit '. Audiens mamque Iulius Cesar que Tholomeus omnium nefandissimus de Pompeio et viris nobilibus urbis Rome fecerat, dolens, gemens et flens, ira et dolore, ingenti quoque tristitia plurimum est turbatus, omnes umamimiter dicentes mecem Pompeii et mobilium virorum esse vindicaturos. Audiens hec íí, Cesar, stams in sublimi loco, flebili voce et lacrimando sic dixit et votum diis suis faciens, Romanam urbem mullo modo esse visuram ', misi primo mecem Ponpeii soceri sui et virorum prudentium esset vindicaturus. Et versus Tholomeum pergere properans, denuntiando per legatos Tholomei, quibus vitam tamquam nuntiis prebuit, de tam nefando et iniquo scelere regni Ydorum desolationem esse visurum et mortem esse subiturum. Cognoscens autem Ydorum rex regni sui destructio*T. 30d. mem, 'ira et dolore commotus universam gentem suam undique colectam congregavit et obviam Iulio Cesari in introitu terre sue se prebuit. Iulius mamque Cesar cupiems bello necem Pompeii quam alio modo vindicare, gavisus est gaudio magno valde, versus inimicos cum exercitu suo pergere festimavit. Cumque Iulius Cesar ad inimicorum castra appropinquasset, motis signis et belli instrumentis somantibus ÉÉÉ; magmum et iniquum incipitur, pugnatur inique ab utroque exercitu. Multi ab utraque parte sunt vulneráti et ex s Ydorum gente innumerabiles sunt interrempti et semivivi in campo relicti. Rex autem Ydorum et alii viri nobiles Ydorum provincie circa undecim milia sunt capti et retenti. Alii omnes fugati et im castris et locis exclusi. Quo facto, ingenti gloria et triumpho ad tentoria redeuntes, regem et viros nobiles totius regni sui captos et im vimculis retentos ante suam fecit venire presentiam. Tholomeum quoque Ydorum regem capitali pena, qua Pompeium interfecerat *, puniri precepit, ut propositum et dictum suum firmiter observaretur. Iterum quod ^ Romanorum viros mobiles decapitari iussit, tot Ydorum viros nobiles decapitari iussit, et fuerunt tria milia LV virorum nobilium. Stetit mam Iulius Cesar cum exercitu suo in regno Tholomei per duos annos, castra quidem, loca et civitates, universum regnum Ydorum penitus subiugavit et sub iugo Romani imperii posuit. *f. 31a. Viri 'autem prudentes exercitus sui in Ydorum regno dimisit, quos dominos et rectores totius regni Ydorum constituit. Cor

1) Cf. Pauli Hist. Rom. VI, 21. 22. 2) 'proposuerat' Hs. 3) Fehlt Hs. 4) So HIs. Vgl. S. 340, N. 5. 6) 'interferat' Hs. 6) Das ist = “quot'.

melium Clacum, virum mobilem et prudentem et super alios
excellentissimum, regem Ydorum fecit et ordinavit. ά, per-
acto et statuto multis et magnis laboribus retro iter sùum
agrediens, ad partes scilicet Tirii amno uno et mensibus tribus
comatus est accedere.
His ita gestis, habito virorum prudentum conscilio, ut ad
Romanam deberet redire civitatem, Romanum quidem imperium
in pace et tranquilitate regere et gubernare. Quo 'audito
a Iulio Cesare, tamquam vir insane mentis et furiosus elevata
voce iussit habere scilentium, dicens: “O milites et viri belli-
cosi et totius orbis subiugatores, que est victoria vestra, quidve
triumphus? oculis apertis et facie levata et illari animo ad
Romamam poterimus accedere civitatem? Non est vobis liqui-
dum et per universum orbem manifestum Nectabum Parthorum ,
et Emathiorum regem et Nichodemum Babilonie amiragium
Marchum Crassum, virum nobilem et prudentem, Romanum
imperatorem turpi et inopinabili nece interfecisse, ipsos mam-
que Parthos * Romano rebelles imperio extitisse et tributum
eidem dare recusantes, viros autem prudentes, qui cum Crasso
erant, variis pemis et tormentis morti tradidisse? O commili-
tomes fortissimi, acta finem probant; initium vero et medium
et usque modo diis mostris adiuvantibus, quibus grates referi-
mus, nobis in omnibus "prospere accedit. ' Igitur tollite arma
bellica, et viriliter versus imimicos iter mostrum dirigamus et
rebelles Romani imperii penitus suppeditemus, ut Romanum
imperium im É et quiete regere et habere valeamus'. IIis
ita gestis et dictis, omnes laudaverunt nobilitatem et pruden-
tiam eius, et post hec statim iussit tentoria movere. ę per
Frigiam et Armeniam equitantes, homines quoque illarum pro-
vintiarum amicos et fidéles Romami imperii et cum eis fede-
ratos indempnes conservaverunt. Deinde ad partes scilicet
Antiochie * descendentes, civitatem illam omnino subiugavit et
censum Romamo imperio dare constituit. Cumque appropin-
quassent ad partes Nectabi Parthorum i regis, loca, castra et
civitates, quàs inveniebant, subiugavit. fìîëlligô Nectabus
Parthorum i et Emathiorum 4 rex – de Iulii Cesaris adventu,
legatos suos ad Nichodemum Babilomie amiragium misit, cum
quo contra Romanos erat federatus, ut in eius succursum velo-
cissime appropinquare deberet. Quo intellecto, nuntios per
universam terram suam mittere curavit, ut viri ommes mobiles
et bellicosi armis bellicis preparati ad suam deberent velociter
accedere presentiam.
Et dum hec agerentur, Iulius Cesar in terram Nectabi
Parthorum 1 et Emathiorum regis intrare festimavit. Hoc ita

1) 'parchorum' Hs. 2) 'parchos' IIs. 3) 'inachae' Hs. So ist ohne Zweifel zu ememdierem. 4) *emachiorum' IIs.

[ocr errors]

facto, Nectabus gente sua universa colegta versus inimicos pergere studuit. Pergens autem cum expeditione sua iuxta fluvium IRigrodom ', distabat 'emim a Iulii Cesaris expeditione per duodecim stadia; sed me quis illorum poterat super alium impetum facere propter aquarum inundationem; stetit ibi Nectabus expectans Nichodemum Babilonie amiragium, et interim terram àb inimicis illesam servare curabat. Mlense vero transacto Nichodemus ad castra Nectabi cum suo exercitu pervenit. Qui ab ipso Nectabo cum ingenti letitia et triumpho est receptus. Dicitur enim in agmine suo LXV milia virorum armatorum duxisse. Quibus ita factis, iussit Iulius Cesar castra sua movere et versus imimicos celeriter appropinquare curavit. Similiter Nectabus et Nichodemus hec audientes fluvium illico transierunt et versus inimicos die ac nocte equitare proposuerumt. ('astramentati sunt mamque uterque exercitus, non distante uno ab alio per decem stadia. Altera die summo diluculo iussit Iulius Cesar, ut exirent omnes de castris et induti armis bellicis, armati et asclerati versus imimicos viriliter accedere festimarent. Cum autem appropinquassent, alta voce cepit Iulius Cesar dicere: “O viri bellicosi super omnes alios, fortissimi subiugatores totius orbis, quousque in bellicis * armis laboravimus? sed modo vemimus ad finem diu peroptatum; circa XX ammos in preliis et im belli laboribus perseveravimus, mumc autem diis adiuvamtibus omnia ad exitum perduximus. () commilitones mei, o viri bellicosi, prudentes et sapientes, videte Parthos* ' Romani imperii inimicos, homimes quidem, equos et mullos, aurum et argentum, vasa aurea et argentea et pretiosa indumenta, omnia castra et ea que sunt in castris, omnia sunt in virtute et potestate vestra. Statuimus enim et propomimus et votum diis mostris facimus, ut, si quis aurum neque argentum meque aliquid preter hominem ceperit et detimuerit, capitali pena punietur. Sed illis victis et fugatis et interremptis et vulneratis, arma vero, aurum et argentum et castra et ea que sunt im castris volumus et statuimus im vestra* potestate devenire. Captos omnes similiter censemus im vestra* virtute devenire. Si quis autem oculte aliquem tenuerit, pema capitali erit E$'; IRecessit a vestra memoria, quod omnia que habuimus im nostris preliis inter vos divisi et in me [minime 6] conservavi? Tollite, tollite arma bellica, et viriliter pugnemus cum inimicis nostris!' His ita auditis omnes probitatem Iulii Cesaris laudaverunt; qui illico captis armis asclerati ad bellum tubis et clangis et instrumemtis bellicis sonantibus catervatim contra inimicos perexerunt. Similiter et inimici signis commotis et armis bellicis preparati versus inimicos pergere curaverunt. Et cum unus versus alium appropinquaret, magno impetu et furore adinvicem umus super alium concurrerunt; prelium magnum et fortissimum incipitur; preliati sunt namque inique et fortissime; immumerabiles ex gente Parthorum 1 'sunt cápti et interrempti et vulnerati et im campo semivivi relicti, et etiam ex Romámis multi sunt interfecti et vulnerati, quam plures capti et retenti. Duravit illud prelium ab ortu solis usque ad occasum, sero veniente umus ab alio voluntarie secessit. Capti sunt im illo bello ex gente Parthorum septem milia XXXII, interrempti mille CCC viri prudentes et bellicosi, et immumerabiles vúlnerati. Ex gente vero Romamorum capti sunt CCXXII et interrempti XLIII viri bellicosi. Obscura vero nocte veniente a, videntes Nectabus et Nichodemus fortitudini gentis Iulii Cesaris minime resistere posse et suos in prelio deficere, privatim im quadam planicie fossis et ripis profundis circumdata, situ loci ét mom arte mumita, cum suis omnibus se recoligerunt. Et sperantes et imdubitanter credentes im illa posse evadere munitione. Die voro veniente, ante ipsius diei crepusculum Iulius Cesar iussit capere arma. Armati mamque et ornatis ad bellum signis belli motis et tubis et clamgis sonantibus versus temtoria imimicorum perexerunt. Cum autem appropimquassent ad castra, videntes meminem de castris exire, omnes usque ad castra currentes et in ipsis quoque castris aliquem de inimicis minime invemientes, eastris et omnia que in ipsis erant pemitus relictis et dimissis, impetu et insultu magno versus locum, ubi aderant imimici, 'concurrerunt et ipsos ab omni parte obsiderunt et umdique illos cum sagittariis, balestariis et fomdibulariis* expugnaverunt. Insuper machinas fieri fecit, oum quibus lapides mire magnitudinis im ipsa planicie proiciebamt. Dum autem per septem dies stetissént, videntes Nectabus et Nichodemus mullo modo resistere posse et cibo et potu omnimode carere, pactum a Iulio Cesare petierunt; qui nullo modo esse facturum respondit. Ipsi hoc audientes, difisi de vita eorum, arma penitus dimiserunt, mullam defensionem facere de cetero proponentes. Cognoscentes autem Romani imimicos et cibo cârere et fame et siti deficere, im ipsa quidem planicie per ripas et cavernas sumt comati intrare. Pergentes áutem per expeditionem ParthQrum ' invenerunt partem eorum fame defecissè, Nectabum et Nichodemum ingénti dolore et tristitia ad desperationem ducti, ante

"f. :31 c.

' £. 31 d.

1) Das ist ohne Zweifel eine Erinnerung an den afrikanischen Fluss Bagradas (Pauli IIist. Rom. II, 21). 2) *q. inbecillis' IIs. 3) *parchos' Hs. 4) 'nostra' IIs. 5) So schreibt Codagnellus sehr oft das Part. Fut. act. statt des passivum. 6) Fehlt IIs. Vielleicht ist “in me' aus “minime' corrumpiert und zu lesem “et michi minime'.

1) 'parchorum' Hs. 2) 'uenientes nectabus' ('videntes' fehlt) Hs. 3) Vielleicht ist “ordinati' zu emendierem, wie Anm. Plac. p. 414, 28. 427, 22. 428, 28. 447, 44. 4) 'frondib.' Hs. 5) Als Noutrum wird das Wort von Codagnellus auch in den Gesta obsid. Damiatae gebraucht.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

quam in potestate Iulii Cesaris devenire vellent, gladio se inter-
fecerunt. ' Audiens hec Iulius Cesar pietate commotus cepit
tristari et mestus esse, alios omnes fecit in vinculis detineri,
ct asta Iulii Cesaris sublata bimos et binos subtus ipsam de
planicie fecit exire; erat enim eo tempore signum servitutis
Romami imperii. Quo facto omnes libere ad propria redire
goncessit, promitentes tamen censum statutum Romano imperio
dare. Quibus ita gestis, retro iter eorum versus castra agre-
diens, tentoria Parthorum et omnia que in ipsis 'aderant cepit
et habuit et inter milites suos pari sorte divisit.
Pergens autem Iulius Cesar cum exercitu suo per Par-
thiam i, civitates, castra, loca et munitiones, quas invenit,
omnes cepit et occupavit et ipsa omnia sibi tributaria fecit.
Accedens `vero ad partes Babilonie ipsam similiter subiugavit
et eemsuariam Romamo imperio fecit et ommes nationes usque
ad mare occeanum suppeditavit et sub iugo Romani imperii
eas posuit. Hoc ita `peracto, Iulius Cesar habito conscilio
a viris prudentibus, ut iter suum retro dirigeret, transeuntes
per memora et silvas et per loca arida magnis laboribus fati-
gati, tandem ad partes scilicet Acharon XV mensibus trans-
actis pervenerunt; ibidem Iulius Cesar coloquium regum et alio-
rum virorum mobilium Romani imperii amicorum federatorum
statuit et ordinavit. Ipso vero coloquio coadunato Iulius Cesar
ascendens im excelso ', elevata voce cepit dicere: “O fide-
lissimi amici mei et Romami imperii, o comilitomes mei, viri
fortissimi et prudentes, Europam et pene universam Asiam
subiugavimus, Affricam vero rebellem et inimicam imperii Ro-
mami penitus illesam derelinquere debemus? quomodo im apo-
crisariis 3 urbis Rome scribi potuerit, ut universus orbis per
Iulium Cesarem describeretur? Nonne scitis, [quamdos] ad
Galliam Transalpinam suppeditandam pereximus, responsum
a diis nostris recepisse, quod universus orbis per Iulium Cesarem
debet describi pariter et subiugari? Nolite “timere! omnia
nobis erunt aperta, et totius Affrice reges et viri mobiles et
prudentes magnitudini nostre * subicientur. Capite s arma bel-
lica, estote parati victualibus et rebus ommibus mecessariis'.
Quibus íiií auditis et intellectis, licet ° eis gravissimum
videretur, tamen timentes magnitudinem eius, ommes prudentiam
eius laudaverunt. Deinde amoto exercitu, iter quoque suum
versus Gebuseum * dirigere festimavit. Invenitque ibi viros reli-
giosos et discretos, qui Salamonis templum diligenti cura
custodiebamt, conservavit autem homines ipsius terre imdempmes.

1) 'parchiam' Hs. 2) So obem f. 6a; 'apocriphariis' Hs., was aus *apoerifariis', verlesen für 'apocrifariis', emtstandem ist. 3) Fehlt Hs. 4) Es ist micht deutlich, ob in der Hs. *mre' oder 'ure' steht. 5) Carpite, r dureh umtergesetzten Punkt getilgt in der Hs. 6) *scilicet' Hs. 7) D. i. Jerusalem ; vgl. Isid. Etym. XV, 1, 4.

« السابقةمتابعة »