صور الصفحة
PDF

10

Negare litus, insulasve Cycladas,
Rhodumve nobilem, horridamve Thraciam,
Propontida, trucemve Ponticum sinum,
Ubi iste, post Phaselus, antea fuit
Comata silva: nam Cytorio in iugo
Loquente saepe sibilum edidit coma.
Amastri Pontica, et Cytore buxifer,
Tibi haec fuisse et esse cognitissima

Graec. Tom. III. Epigramm. 23. p. 117. edit. Brunck. contra eleganti metaphora id, quod de navigio, proprie dicitur , transfertur ad volatum. Ita Virgilius dixit remigium alarum. Aeneid. I. v. 301 et VI. v. 19. Ceterum observandum est, tres diversas metaphoras bic coniungi, natare, ire, volare ut mox v. 12. ubi pro fronde coma, quae loqui et sibilum edere dicitur. Quam quidem poëtae ab una metaphora ad aliam transilientis audaciam graviter reprehendit Muretus. Sed recte observat Ernesti in Initiis Rhetor. 4. 319. non nimis huic legi adstringendos esse poëtas , quibus, prae ingenii aestu non semper licet omnia severe ad praecepta expendere, et id modo tenendum essé, ne subiecto metaphorice espresso, tribuamus, quae isti metaphorae non conveniant. cf. Klotz. Lect. Ven. p. 417 seq. et Tollius ad Longin. 32, 2. p. 173.

V. 6-10. Et hoc negat negarè hoc affirmare ait litus minacis Adriatici. Adriaticum mare est sinus maris Mediterranei inter Italiam et Illyricum. minas procellosum, impetuo

sum. Cyclades Iusulae maris Aegei. Rhodus insula Cilicii vel Carpathii maris, colosso, mercatura , artibus et philosophia nobilis. clara vocatur apud Horat. Od. I. 7. 1. Thracia, regio ultra Macedoniam , Septentrionem versus. horrida vel ad feros et barbaros mores trahendum est, quo sensu Germania horrida dicitur apud Horat. Od. IV. 8. 22. vel ad asperam et gelidam regionem. Propontis, pars maris inter Hellespontum et Bosporum Thracium. Ponticus sinus mare Euxinum. Animadvertant autem tirones in hoc carmine elegantem metaphoram ab affectu irae de mare translatam in adiectis trux, minax, impotens. cf. Doctiss. Harles. ad hunc locum in Chrest. Lat. Poët. contra ira fervere, aestuare, fluctuare dicitur. -- V. 10-19. ubi in regione Ponti, quae largissimo arborum navibus struendis aptarum proventu nota est. Hinc naves ibi exstructae nobilitatem suam iactabant. Horat. Od. I. 14. 11. Quamvis Pontica pinus , Silvae filia nobilis, Iactes et genus et nomen inutile. Mira autem suavitate recordatur Phaselus usu

Ait Phaselus: ultima ex origine
Tuo stetisse dicit in cacumine,
Tuu imbuisse palmulas in aequore,
Et inde tot per impotentia freta
Herum tulisse ; laeva, sive dextera
Vocaret aura , sive utrumque Iuppiter
Simul secundas incidisset in pedem.
Neque ulla vota litoralibus Diis

20

V. 23. a mari Stat. in Maffei lib. in aliis amaret. Sed nostram lectionem a mare defendunt grammatici, cf. Sanctii Minerva Lib. VII. p. 195.

et aetate nunc exesus, se olim inrat undantem buxo spectare inter arbores frondosas flo Cytorum. V. 15 ultima er oriruisse in iugo Cytorio et folio- gine, non, uti omnes interprerum agitatione dulcissimos su tantur, ab antiquissimis inde surros edidisse, quod dicitur temporibus, sed potius ex anv. 12. Loquente coma edidit tiquissima et nobilissima arbosibilum. Eleganter enim arbo rum stirpe. nam arbores duribus vox et cantus tribuitur cunt quasi familiam quamdam, a poëtis, Petronius Car. 120. ideoque apud poëtas matrum Mollia discordi strepitu virgulta tiliarumque nomine appellanloquuntur. ubi similia exempla tur. Ex multitudine exemplo, larga manu dabunt interpretes 'rum, quae interpretes afferunt, p. 567. edit. Burman. et ad Vir unum huc facit a Statio laudagil. Éclog. V. v. 28. Sed satis tum ex Cornelio Nepote in Atnotum vel ex primo versu Theo tico Cap. I. Pomponius Atticus, criti: 'An il to be su people mai ó ab origine ultima stirpis Roritus. Simili modo pristinae suae manae generatus. conditionis memor navis indu V. 19 - 22. laeva sive dercitur in Epigr. incerti cuius- tera v. au. sive utr. cet. Sensus: dam poëtae graeci in Analect. -explevi boni navigii partes sive Vet. Poët. Graec. T. III. Ep. ab una tantum parte (a dex385. p. 232. edit. Brunck. Ov- tera vel a sinistra), sive ab pisiv in dodexois Baws por airuv vitiés utraque parte ventus secundus Mo Tlpaperson yoéins i cxúceci Nóros. ita adspiraret, ut plenis velis

Evgev vacīs yovójemy, inépous redey currere liceret. Pedes dicuntur öppure veryopat. "Av.9 pwstoritödjens oü, nautis funes, quibus inferiores T STi çsedépevol. Amastris urbs veli anguli (die äussersten SpitPaphlagoniae Sesamum olim zen des Segeltuchs, poggia ed nuncupata, proxima monti orza italice) puppim versus adCytoro, quibuxifer dicitur ducuntur. Quodsi igitur ab utrapropter abundantiam buxorum. que parte ventus secundus adVirgil. Georg. II. v. 437. Et flat, ab utraque etiam parte

Sibi esse facta , cum veniret a mare
Novissimo hunc ad usque limpidum lacum.
Sed haec prius fuere; nunc recondita
Senet quiete, seque dedicat tibi,
Gemelle Castor et gemelle Castoris.

novissime in MSS. Scalig. et Statii. V. 27. gemelle Castorum et gemelle Castoris invenit Vossius in libris MSS.

cul. et Petit. Commentar. L. L. Attic. lib. 5. 4. p. 503.

pansis pedum ope velis ille excipitur, et hoc est: incidit ventus in utrumque pedem sive utroque pede curritur. sin vero ventus obliquus spirat, et vel a dextera vel a sinistra vocat, tune uno tantum pede inferior veli angulus ad excipiendum ventum attrahitur. Acriter de hac dictione disputarunt Scaliger et Vossius ad bunc locum, Salmasius ad Solin. p. 400. Potter ad Lycophiron v. 1015. Graevius ad Cic. lib. XVI. ad Attic. ep. 6. Burmannus ad Ovid. Fast. III. 565. et plures alii. Sed nemo accuratius rem excussit quam Illust. Heyne ad Virg. Aen. V. v. 83o. - Iuppiter pro vento est res nota. Hinc vocatur cöplos, cuius celebre fanum fuit in ora Ponti Euxini, de quo erudite Wesseling. ad Díodor. Si

V. 22. seqq. ornate pro: se nunquam expertum fuisse tempestatem. Nam saeviente tempestate nautis suscipiebantur vota in littore diis solvenda , quod nunquam opus habuit Phaselus. Di litorales sunt dii quivis marini in littore expiandi. cf. Virgil. Georg. I. v. 436. a mare novissimo, remotissimo, Pontum Euxinum puta. limpidus lacus est Benacus, ad quem sita fuit Sirmio peninsula. v.25 Sed haec prius fuere: Haec fuerunt olim Tibul. Eleg. 5. lib. 2. vid. de hac formula Gatacker in Dissertat. de n, instrum. stylo p. 115. V. 27. Gemelle Cast. et gem. Cast. Castor et Pollux, navigantibus propitii. cf. Horat. Od. I. 3. 1. et ibi Doctiss. Jani,

CARMEN V.

· AD LESBIAM.

Hilari animo assurgit poëta et puellam suam ad delícias faciendas

evocat mortis admonitu, Eodem argumento ad mutui amoris cohortationem abusi sunt alii nequitiae magistri. Propert. I. 19. 25. II. 15. 24. Tibullus I, 1. 70. Plura exempla collegerunt

[ocr errors]

Muretus ad hoc carmen et Burmannus ad Lotich. Lib. II.
Eleg. 8. v. 65. Ceterum compara cum nostro Martial. VI. 34.

[ocr errors][merged small]

V. 8. Dein mi altera da secunda centum Voss. in suis exempl. et sic est in libro manuscripto et edit. R. nisi quod in priore verba transponuntur altera mi da secunda centum - dein mille altera deinde secunda Stat. MSS. Dein mille altera, da secunda centum. Cantabrig. V. g. Deinde

V. 1. Vivamus : genio in Cum semel occidit lur, nox dulgeamus et amorem exercea una perpet. est dor. Certatim mus. Horat. Epist. 1. 6. 65. hanc sententiam exornarunt - sine amore iocisque Nil est poëtae , cuius exempla ubivis iucundum, vivas in amore io obvia. Unum ponamus ex Mos. cisque. Petronius cap. 34. p. cho Idyll. II. v. 108. Oasic 164. Ergo vivamus, dum licet πρώτα θανωμες ανάκρου εν χθονί κόλα, esse bene. ubi vide Burman- Ενδομες εν μάλα μακρόν ατέρμονα νηnum. Sic zğv apud Graecos. ypiroer ürver. nox pro somno vid.

V. 2. Rumores sen. sev. quid. Drackenborch. ad Sil. Ital. III. quid de amore nostro spargant v. 216. et crepent senes morosi. • V. g. usque sine intermissio

V. 4. - 7. Soles occidere et ne, uno tenore. v. 10. millia red. poss. Accommodate Ho- fecerimus h. e. millium basiorat. Od. IV. 7. 13. Damna rum summam fecerimus. Quod tamen celeres reparant coele cum non intelligeret Heinsius, stia lunae ; Colorem inde du- indulsit corrigendi libidini. vid. xit Lotich. lib. III. Eleg. 7. 23. Var. Lect. Millia facere est Ergo ubi permensus coelum Sol summam facere vel conficere occidit, idem Purpureo vestit millium. Eadem summa vel nulumine rursus humum ; Nos; -merus versu sequenti dicitur ubi decidimus, defuncti mu- conturbari , computo seu rationere vitae, Urget perpetua lu- nibus turbatis ; proprie enim mina nocte sopor. vid. quae ibi conturbare dicitur de decoctonotavit Burmann. Sec. V. 5. ribus et aere alieno oppressis,

Dein, cum millia multa fecerimus,
Conturbabimus illa , ne sciamus,
Aut ne quis malus invidere possit,
Cum tantum sciat esse basiorum.

asque altera mille omnes Statii MSS. et Catabrigiensis. V. 10. pro fecerimus mavult Heinsius in notis ad Catullum fixerimus male! vid. not.

quorum rationes sunt conturbatae, quae sibi non constant, nec paria faciunt. cf. Burmann. ad Petron. c. 39. p. 269. et quos ibi laudat.

V. 12. ne quis malus, invidus et hinc maleficus, veneficus. malus enim ut graecorum xez's , saepe de rebus magicis et yeneficis usurpatur. vid. Drackenborch. ad Sil. Ital. VIII. 7. 500. et Burmannus ad Pe

tron. Carm. LXIII. p. 318.
invidere invidia nocere. Homi-
nes invidi autem aliorum bo-
nis nocere tentabant nimia laude
tanquam fascinationis genere.
cf. Virgil. Eclog. VII. 27-28.
et ibi Cerdanus. invidere igitur
hoc loco est, quod in patria
lingua superstitiosis dicitur :
beschreyen, quod mox Carm.
VII. v. 12. mala lingua fascia ?
nare dicitur.

CARMEN VI.

AD FLAVIVM.

Frustra a Flavio petierat Catullus, ut sibi indicaret amoris sui

delicias et , quo beatus vulnere, qua pereat sagitta , secum conmunicaret. Ex hac igitur Flavii tergiversatione suspicatur, illum laborare in vili aliqua morbosaque meretrice, quae salva honestate indicari non possit, quam quidem suspicionem alia quaedam signa externa confirmabant. Iterum nunc rogat Flaviun , ut, cuicunque tandem amori vacet , diutius ipsum ne celet, addita promissione, se celebraturum esse eius amores lepidis carminibus.

Flavi, delicias tuas Catullo,
Ni sint illepidae atque inelegantes,

V. 1. Catullo eleganter pro mihi, summae familiaritatis de

clarandae caussa. I

V. 2. ni sint illepid. atque

« السابقةمتابعة »