صور الصفحة
PDF

CARMEN XXY.

ADTHALL V M.

Thallum, hominem mollissimum , eumdemque rapacissimum , qui pallium et quaedam alia furaci manu Catullo surrepia tamquam sua palam habere non erubescebat , graviier mont, ut mox illa sibi remittat , nisi poenas contumeliosas in mili corpore flagellis exigendas dare velit. cf. supra Curm. XII. Versus sunt septenarii.

Liinaede Thalle, mollior cuniculi capillo,
Vel anseris medullula , vel imula oricilla,
Vel pene languido senis, situque araneoso:
Idemque Thalle, turbida rapacior procella,
Cum de via mulier aves ostendit oscitantes:

- V. 2. inala moricilla vel moricula vel molioclla corruple in lih. MSS. unde fluxit satis le pida coniectura Statii inula amaricilla. Iu edit. prima Mureti et aliis vetustioribus legitur hinnula tenella. Alia lectionis monstra piget addere. V. 5. mirum in modum turbant iu hoc versu lib. veit, in plurimis est: Cum diva mulier aves (pro quo in quibusdam aiites vel alios) ostendit

V. 1. Thalle est fortasse aranearum textura, natura sua nomen fictum adolescentiae in mollissima, quae etiam in Lus. dicandae causa a graeca voce LXXXIII, v, 29. situs araneo9anos de germine oleae et quavis sus dicitur, ubi vid. Burmanfronde viridi dictus.moll.cunic. nus Secund. capillo, ad omne genus pilorumı transferri capillum exemplis V. 4-5. Locus valde impeprobavit Drackenborch. ad Liv. ditus et vario modo tentatus Tom. IV, p. 537.

(vid. Var. Lect.) cuius inteV. 2. anseris medullula. Ea gritatem ne sic quidem, ut nunc dem comparatione ad suumam ex emendatione Scaligeri omnihominis cuiusdam impudicibus fere probata legiiur, praemollitiem describendam usus stare velim. Quantum fieri poest auctor in Lus. LXV, 1. terit, rem interpre:ativne emolvel imula oricilia. imitatus lire studeamus. Comparatur est Cicero ad Quint. fratrem II, Thalli rapacitas turbidae et 15. ubi est auricula infima omnia secum abripienti procelmollior.

lae, qualis fere instat, cum de V.3. situque arancaso; intel- via mulier (quaevis saga & swych. ligilur suspensa in locis dcsertis cm) ostendit (se observasse ait)

Remitte pallium mihi meum, quod involasti,
Sudariumque Saetabum, catagraphosque Thynos,
Inepte, quae palam soles habere, tamquam avita.

oscitantes. In Muret. edit. I. Cum diva mater alites ostendit occinentes. pro occinentes offert Stat. Oscinentes. notatu digua et nemini observata est lectio, quam reperi in edit. Gryph. ab anno 1537. Cum dira maris hyems ees ostendit Oscitantes; quae quidem lectio, modo metrum constet, sensun admodum commodum fundit hunc : Quando mare saeviens in conspectum venire sinit aves oscitantes, h. e. diducto ore clamitantes. Intelligi inprimis debent halcyones vel fulicae. Vossius ex optimo exemplari, quod elim fuit Palatinae Bibliothecae, profert: Cum diva Malia naves ostendit Oscitantes , unde effingit Quum clivias Malea aves ostendit oscitantes. Heinsins campum hic nactus; ubi exsultaret ingenium suum, legendum esse pronunciat in Not. ad Catul. Cum Clivias Malea aves ostendit arce nantes, vel: Cum devias mare alites ostendit obnatantes. Nostra lectio Cum de via mulier debetur ingenio Scaligeri. V. 7. catagraphonque linum Muret. calagraphonque linon in edit. Brix, et Venet. cyrographosque Thy nos inveDerat Scaliger in suo MS. unde ipse coniicit chirographosque, quod et Salmasio primum arrisit, postea vero maluit cirographosque, i. e. cerographosque et explicat de annulis signatoriis sculpturae Bithynicae. catagraphongue Thy non exhibet Vossius et exponit de pugillaribus membranaceisi

alites oscitantes, magno clamore vid. Fulv. Ursin. in Appendice Chianti ore) tempestatem prae- ad Petrum Ciacconium de Trisagientes, vel: cum monet de clinio p. 238. quod involasti. alitibus oscitantibus. ostendere involari eleganter dicuntur res, est verbum augurale. ad aves quibus summo cum impetu et Oscitantes fortasse referri pos- celeritate manus iniicimus. sunt fulices, de quibus Cicero V. 7. Sudariumque Saetabum. de Div. I, c. 8. 14. ex veteri vid. supr. ad carm. XII, 14. poëta : Cana fulix itidem fu catagraphosque Thynos. vix giens e gurgite ponti, Nunciat certe affirmari potest, quid per horribiles clamans instare pro catagraphos Thynos intelligencellas, Haud modicos tremulo dum sit. Achilles Statius non fundens e gutture cantus. pro inepte explicat de hominibus oscitantes mihi in mentem ve- Thynis seu Bithynis, in vestibus niebat ominantes, scil. turbidam aut aulaeis rocks acu pictis. procellam. Sed nescio quid duri Aliorum explicationes vid. in et frigidi in toto hoc versu Var. Lect." Quidquid autem remanet, qui fortasse pannus fuerit, variis certe coloribus et assutus scioli cuiusdam est. imaginibus distinctum et e Bi

V. 6. Remitte pallium , quod thynia, cui finitima est regio fortasse in balneis Catullo clam Thynia, reportatum videtur. subduxerat Thallus. Utebantur. V. 8. tamquam avita , haere- , cţiam Romani pallio in coenis.. ditatis iure accepta.

CATUL. Carm,

10

Quae nunc tuis ab unguibus reglutina et remitte,
Ne laneum latusculum natisque mollicellas,
Inusta turpiter tibi flagella conscribillent,
Et insolenter aestues, velut minuta magno
Deprensa navis in mari, vesaniente vento.

et buxeis, quorum quatuor pagellae diversis coloribus, purpureo, croceo, viridi et coccineo pictae et exornatae fuerint; Bithymiam autem omnibus iis, quibus eiasmodi pugillares conficerentur, vel maxime instructam fuisse confirmat. V. 10. manusque molicellas Muret. et aliae antiquiores. V. 11. etiana huic versui varias et ridiculas formas induit criticorum sedulitas. alins mavult inlusa flagella, alius iniecta , alius invisa , alius insuta, alius (facile agnosces Corradinum de Allio ) vere insulse insulsa. pro conscribillent in aliis est vel concribille nt, vel constrigillent , vel consigillent, vel conserillent, vel (ohe! iam satis est!) contribillent.

V. g. reglutina, h. e. resolve. eleganter de furibus, quorum manus glutine quasi, et visco illitae omnibus rebus adhaerent, easque tenaciter retinent. Sic infra Carm. XXXIII, 3. dextra inquinatior dicitur. Laneum latusculum, h. e. molle.

V. 11. Inusta flagella, uruntur enim fere homines flagellis inclementius caesi. Sic loris uri apud Hor. Epist. I, 16. 47. loris non ureris, aio. conscribillent h. e. dilacerent, dilanient. Plaut. Pseudol. I, 5. 131. 132. Quasi in libro cum scribuntur calamo literae, Stilis me totum usque

ulmeis conscribito. Sic iseypass xpix apud Hom. Niad. IV, 139. et incypasciv rapsón codis XI, 388.

V. 12. insolenter aesfues, praeter modum subagiteris et iacteris. velut deprensa navis, tempestate abrepta. deprendere est verbum proprium in re nautica. vid. Bentleium ad Hor. Od. I, 14. 10. Burmann. ad Phaedr. Fab. V, 4. 10. minuta respondet tớ magno, qno perpetuo fere epitheto mare a poëtis insigniri solet. Sic Graecis hs dick, ispao adi Burmannum ad Val. Flacc. I, 5o. et quos ibi laudat.

[merged small][ocr errors]

Argumentum huius carminis pendet a dubia lectione versus

primi, ubi pro nostra in nonnullis exstat vestra. Si vestra vera sit lectio, ut nobis videtur, omnis lusus ad Furü inopiam deridendam pertinebit , cuius villula horribili vento opposita,

h. e. creditoribus oppignorata dicitur. Responderi quidem potest, et a Vulpio iam responsum est , Furium ne cimicem quidem et araneum (ut noster de illo canit Carm. XXIII.) nedum villulam possedisse; sed primum quis nescit verba poëtae non ad vivum resecanda esse, deinde verissime etiam hoc dici poterat de homine, cuius rem familiarem aes alienum superaret. Quod si vero cui altera lectio nostra verior videatur, is animo sibi fingat , Furium a Catullo pecuniam, et fortasse centum illa sestertia (de quibus vid. Carmen XXIII, 23) petiisse, Catullum , autem , iocose indicato , quo ipse prematur, aeris alieni pondere, has preces a se removisse. Sed mihi persuadere non possum, tam ingenue Catullum angustae rei suae statum patefecisse Furio, in cuius egestate carpenda ingenium suum exercere solebat, D Turi, villula nostra non ad Austri Flatus opposita est, nec ad Favoni, Nec saevi Boreae, aut Apeliotae, Verum ad millia quindecim et ducentos. O ventum horribilem atque pestilentem!

V. 1. vestra in L. MSS. et tribus edit. antiquissimis, teste editore Cantabrigiensi. Eamdem lectionem in quibusdam libris scriptam invenit Vossius, V. 4. ducenta in quibusdam. vid. Gronov. de Pec. Vet. in uotis laudatus.

V. 2. opposita est, ludít poëta in ambigua huius verbi significatione, qua villula primum ventis, deinde pignori, ob millia quindecim et ducentos sestertiùm tamquam hypotheca, ut ICti loquuntur, opposita dicitur. opponere pro oppignerare est apud Senec. de Benef. VII, 14. Rebus meis ad securitatem creditoris oppositis. alia exempla collegit ulpius. Apeliotae,

de hoc vento vid. Plin. II, 47. et Gell. Noct. Attic. II, 22. - ad millia quind. et ducentos sc. sestertios vel sestertium. Faciunt autem sestertium quindecim millia et ducenti ex ratione Gronovii de Pecun. Vet. III, 17. p. 549. denarium tria inillia septingentos quinquaginta, coronatos CCCLXXV.

V. 5. ventun. horribilem Futūpese ço@spov.

CARMEN XXVII.

AD POCILLATOREM PVERV M.

Pincernam evocat poëta ad administranda pocula mero vetustiore

plena, aquam autem, vini perniciem, ad severiores migrare iubet. Est hoc carmen vere Anacreonticum, qualia complura cecinit etian Flaccus. cf. Epod. IX, 13.

M inister vetuli puer, Falerni,
Inger mi calices amariores,
Ut lex Posthumiae iubet magistrae,
Ebriosa acina ebriosioris.

V. 2. Ingere Muret. contra metri rationem, pro quo ipse iu potis inger legendum esse existimat. Iungere et ingue reperit in lib. vett. Vossius. iunge affert Heins. in not. ad Catullam e codice Britannico Archiepiscopi Cantuariensis. misce invenit Dousa Fil., quod glossam sapit. V. 4. acing Stat. male! vid. Gell. VII. 22.

V. 1. Minister proprie de eo, qui pocula et epulas ministrat. vid. Barth. Advers. p. 83.

V. 2. inger h. e. infunde. nihil ampliuš. Plaut. Pseudol. I, 2, 24. Tu, qui urnam habes , aquam ingere. inger antique pro ingere, ut biber pro bibere - calices amariores, h. e. vino amariore impletos. vinum amarum est vinum vetus; delectat enim amaritudo in vino nimis veteri, ut ait Seneca Ep. LXIV. Eodem modo vinum Falernum apud Hor. Od. I, 27. g. dicitur severum.

V. 3. Ut lex Posthum. iub. mag. creabantur enim in conviviis apud veteres plerumque talorum iactu (Hor. Od. I, 4. 27. Nec regna vini sortiere talis) magistri convivii, quorum quidera munus, vel magisterium,

ut vocat Cic. Cat. Mai. II, 4., praecipue in ferendis bibendi legibus versabatur. lidem dicti sunt vel modimperatores, vel reges, vel domini convivü , vel coenae patres, vel strategi, vel dictatores, vel arbitri bibendi. Graecis cuperosixpxel, exsciis rau Gyprociov etc. Praeter Fulv. Ursin. in Appendice ad Petr. Ciaccon. p. 339. seqq. adi interpretes ad Cic. I. c. et ad Petronium cap. 55. et Potter. Archaeol. IV, 20. p., 323. Posthumia autem, mulier bibula et vinolenta, quae acina ebriosa ebriosior dicitur, admodum liberalis magistra in moderanda potatione fuisse videtur. Ebriosus est, qui saepe fit ebrius, vinolentiae deditus, at ebriosa acina (usitatius acinus et acinum) est nucleus uvae (yinaceum vocat Columella), in

« السابقةمتابعة »